CCS

Wat is CCS?
Om de CO2-uitstoot in Nederland drastisch te verminderen en klimaatneutraal te worden is CCS nodig als tussenoplossing. Carbon Capture and Storage (afvangen en opslaan van CO2) is een noodzakelijk onderdeel van de brede aanpak van het klimaatprobleem en speelt hierin een overgangsrol, totdat koolstofhoudende brandstoffen geen onderdeel meer uitmaken van de energie- of grondstoffenmix en daarmee geen CO2-uitstoot meer veroorzaken. De belangrijkste reden om CO2 af te vangen en op te slaan is dat het op korte termijn bijdraagt tot een zeer forse reductie van CO2-emissie, terwijl we ondertussen werken aan structurele verduurzaming van de industrie.

In Nederland wordt veel CO2 uitgestoten, met name door de industrie. Het industriecluster in de Rotterdamse haven is verantwoordelijk voor circa 20% van de totale CO2–uitstoot van Nederland. Dit naar nul te krijgen is een forse opgave.

In een ideale wereld heb je het liefst helemaal geen CO2-uitstoot, maar vooralsnog is dit restproduct onlosmakelijk verbonden met de productie van grondstoffen en brandstoffen die dagelijks wereldwijd worden gebruikt.
Er wordt momenteel hard gewerkt aan het vergroenen van bepaalde productieprocessen in de industrie, maar dat kost veel tijd. Tijd die we niet hebben. We kunnen de CO2-uitstoot nu al fors terugbrengen met CCS. CCS is daarom een tijdelijke oplossing om op korte termijn te voorkomen dat CO2 in de atmosfeer komt.

Afvang en opslag
Zoals gezegd heb je bij CCS twee onderdelen; CO2 hergebruiken en CO2 opslaan. Het gedeelte dat wordt afgevangen en hergebruikt is vrij klein. Circa 10 % van de afgevangen CO2 wordt via een speciale leiding getransporteerd naar bedrijven in de glastuinbouw en hergebruikt om planten te laten groeien. De overige CO2 moet worden opgeslagen.

Maar waar laat je dergelijke grote hoeveelheden CO2? Opslag van CO2 vindt plaats in aardlagen die van nature afgesloten zijn. In Nederland zijn hiervoor lege gasvelden onder de zeebodem uitermate geschikt. In deze gasvelden, die vanaf 2 tot meer dan 3 kilometer onder de bodem van de Nederlandse Noordzee liggen, heeft onder een gasdichte laag miljoenen jaren lang aardgas opgesloten gezeten. In deze lege gasvelden kan via bestaande leidingen CO2 worden teruggepompt en voor altijd worden opgeslagen.

In het industriecluster in de Rotterdamse haven wordt momenteel gewerkt aan een plan om de CO2 uitstoot van de industrie af te vangen, te verzamelen en via één centrale ringleiding te transporteren naar een boorplatform 25 km uit de kust in de Noordzee waar het vervolgens op meer dan 3 km diepte in een leeg gasveld wordt opgeslagen. Door onder andere de opslag van CO2 kan het industriecluster een relevante bijdrage leveren aan een klimaat neutrale energiehuishouding.

Risico’s rond CCS
Er is echter wereldwijd veel onderzoek gedaan naar de risico’s die gepaard gaan met CCS. Hieruit is geconcludeerd dat het risiconiveau rond CCS klein en acceptabel is. De gasvormige CO2 die wordt afgevangen wordt straks opgeslagen in een leeg gasveld waar al tienduizenden jaren aardgas in heeft gezeten. Daar kan het dus minstens zo lang blijven zitten. En er is ruime ervaring met CO2-opslag in het buitenland. In Canada en Noorwegen wordt al langere tijd CO2 opgeslagen op een veilige manier.

Uiteraard is het belangrijk om gegevens te blijven monitoren rond deze innovatie. En dat zal ook gebeuren. Maar de belangrijkste reden om wel CO2 af te vangen en op te slaan is dat het op korte termijn bijdraagt tot een zeer forse reductie van CO2-emissie, terwijl we ondertussen werken aan structurele verduurzaming van de industrie.

Lees hier meer over dit onderwerp:
https://www.rotterdamccus.nl
https://www.energieoverheid.nl/2016/02/17/hoe-gaat-ccs-in-zijn-werk/
https://www.milieucentraal.nl/klimaat-en-aarde/klimaatverandering/co2-afvangen-en-opslaan/
https://www.globalccsinstitute.com/
https://nl.wikipedia.org/wiki/CO2-afvang_en_-opslag

Bronvermelding: visuals Porthos Rotterdam

Missie Energie

De energietransitie begint steeds meer te leven. Een ingrijpend proces dat ons allemaal raakt en de samenleving dwingt om de CO2-uitstoot te verminderen en klimaatneutraal te worden. Dat heeft grote gevolgen voor onze energievoorziening. Vast staat dat duurzame energie een onmisbare rol gaat spelen en ons gaan helpen om onze missie te volbrengen: een klimaatneutraal 2050.

KVGN

Missie Energie is een initiatief van KVGN, die de belangen behartigt van de Nederlandse gassector. Deze zet zich in voor de energietransitie en werkt samen met partijen die ook een bijdrage leveren aan de verduurzaming van onze energie. Het is werk in uitvoering waarbij niet één oplossing voor alle problemen bestaat en waarbij samenwerking essentieel is. Ieder vanuit eigen kracht en expertise maar wel met één gemeenschappelijk doel: een CO2-neutrale energievoorziening in 2050.

Ga naar KVGN.nl

Biogas en groen gas

Wat is groen gas en hoe wordt het gemaakt ?

Groen gas ontstaat door vergisting of vergassing van biomassa zoals rioolslib, mest en GFT-afval. Vergisting van biomassa is een natuurlijk proces. Om het in grote hoeveelheden te produceren worden speciale vergisters gebouwd. Dit zijn gasdichte, geïsoleerde, verwarmde silo’s waarin bacteriën, die van nature aanwezig zijn in biomassa, de makkelijk afbreekbare organische stoffen omzetten in zogenaamd biogas. Dit biogas wordt vervolgens omgezet in groen gas. Dit groen gas kan zonder problemen in plaats van aardgas in het gasnet worden ingevoed en is daarmee een duurzaam alternatief voor aardgas. Nieuw en veelbelovend is de ontwikkeling van vergassingstechnieken, waarmee biomassa met een hoger rendement kan worden omgezet in groen gas.

Groengasproducenten

In Nederland zijn nu bijna 40 producenten van groen gas actief. Dit zijn met name afvalverwerkers, bedrijven uit de voedingsindustrie, ondernemers die zich specifiek richten op het verwaarden van afval- en reststromen en grote agrarische bedrijven. Grote partijen die actief zijn in groen gas zijn onder andere Attero, Indaver, Ecoson, NV Huisvuilcentrale (afvalverwerking) en Cosun, waaronder SuikerUnie valt. Cosun en Attero zijn momenteel de grootste producenten van groen gas in Nederland. Nog grotere groengasproductie-installaties, met een verwachtte capaciteit van meer dan  25 mln m3 groen gas per installatie per jaar, zijn momenteel in aanbouw of starten de bouw in 2019.

Hoeveel groen gas wordt er in Nederland geproduceerd?

De totale biogasproductie in 2018  was circa 300 mln. m³, waarvan 120 mln. m³ als groen gas in het gasnet werd ingevoerd (bron: Vertogas). Ten opzichte van de hoeveelheden aardgas in Nederland is het volume weliswaar nog gering, maar de energie-inhoud van biogas is vergelijkbaar aan de hoeveelheid energie geproduceerd met zonnepanelen.

Met de genoemde moderne technieken (vergisting en vergassing) en de grote hoeveelheden duurzame biomassa die in Nederland beschikbaar zijn kunnen substantiële hoeveelheden, naar verwachting miljarden m³.  groen gas worden geproduceerd.

Toepassingen

Aardgas en groen gas verschillen dus nauwelijks van elkaar qua samenstelling. Beide kunnen worden gebruikt in dezelfde infrastructuur voor transport en opslag en dezelfde apparatuur voor gebruik. Het voordeel van groen gas is dat je een goed bruikbaar en kwalitatief hoogwaardig gas hebt dat CO2-neutraal is, dus zonder CO2-footprint.

Groen gas is geschikt voor verwarming van huishoudens, voor mobiliteit maar ook als duurzame brandstof voor de industrie. Zo is de Heineken-brouwerij in Den Bosch overgestapt op het gebruik van groen gas voor de stookketels van de brouwerij, worden steeds meer huishoudens in Nederland verwarmd met groen gas en rijden er auto’s op groen gas.

Gassen noodzakelijk in klimaat-neutrale energievoorziening

Circa 40 % van de Nederlandse energievoorziening bestaat momenteel uit aardgas. Dit komt omdat brandbare gassen, zoals aardgas, grote voordelen bieden. Je kunt er direct warmte uit halen, de energiedichtheid is groot en het is eenvoudig op te slaan en te transporteren door pijpleidingen, zeker in Nederland, dat het beste en meest fijnmazige netwerk ter wereld heeft. Maar aardgas is en blijft een fossiele brandstof, dus het verbranden van aardgas levert CO2-uitstoot op. Het is dus belangrijk om het gebruik van aardgas op termijn terug te dringen en zo de CO2-uitstoot te reduceren. Dat kan onder meer met groen gas. Groen gas is qua samenstelling vergelijkbaar met aardgas maar wordt gemaakt uit biomassa waar vaak geen andere nuttige toepassing voor mogelijk is. Het voordeel bij het stap voor stap te vervangen van aardgas door groen gas is dat de infrastructuur voor transport, opslag en gebruik van aardgas kan worden gebruikt en dat daarvoor geen additionele investeringen nodig zijn.

Missie Energie

De energietransitie begint steeds meer te leven. Een ingrijpend proces dat ons allemaal raakt en de samenleving dwingt om de CO2-uitstoot te verminderen en klimaatneutraal te worden. Dat heeft grote gevolgen voor onze energievoorziening. Vast staat dat duurzame energie een onmisbare rol gaat spelen en ons gaan helpen om onze missie te volbrengen: een klimaatneutraal 2050.

KVGN

Missie Energie is een initiatief van KVGN, die de belangen behartigt van de Nederlandse gassector. Deze zet zich in voor de energietransitie en werkt samen met partijen die ook een bijdrage leveren aan de verduurzaming van onze energie. Het is werk in uitvoering waarbij niet één oplossing voor alle problemen bestaat en waarbij samenwerking essentieel is. Ieder vanuit eigen kracht en expertise maar wel met één gemeenschappelijk doel: een CO2-neutrale energievoorziening in 2050.

Ga naar KVGN.nl

Hybride Warmtepompen

Wat is een hybride warmtepomp?

Eén van de duurzame alternatieven die ons kunnen helpen om klimaatneutraal te worden is de hybride warmtepomp. Een hybride warmtepomp is eigenlijk een doorontwikkelde versie van de HR-ketel: een combinatie van een aardgasketel en een warmtepomp. Hiermee wordt het beste van beide werelden gecombineerd. De hybride warmtepomp wordt gezien als het verwarmingssysteem van de nieuwe generatie. Het grootste gedeelte van het jaar verwarmt de warmtepomp je huis met behulp van warmte uit de buitenlucht. Op erg koude dagen neemt de aardgasketel het automatisch over. Warm water wordt altijd met de ketel verwarmd, zodat er steeds snel heet water uit de kraan komt.

Hoe werkt een hybride warmtepomp?

Een hybride warmtepomp werkt eigenlijk als een omgekeerde koelkast. Een koelkast haalt de kou uit de lucht en een hybride warmtepomp haalt de warmte uit de lucht. Hij haalt energie uit de buitenlucht en gebruikt die om de radiatoren of de vloerverwarming van de woning te verwarmen. Op deze manier produceert de warmtepomp duurzame energie. Natuurlijk is er wel energie nodig om de warmte uit de lucht te halen, maar hybride warmtepompen werken zeer efficiënt. Voor elke Kilowatt aan energie die erin wordt gestopt, komt er drie Kilowatt terug. Met een hybride warmtepomp wordt het huis voor 80% van de tijd met de warmtepomp verwarmd en voor 20% van de tijd met de aardgasketel. Op die manier wordt circa de helft minder aardgas verbruikt,

Welke huizen zijn geschikt voor een hybride warmtepomp?

In principe is elk huis geschikt voor een hybride warmtepomp. Daarmee komt duurzame energie voor iedereen binnen handbereik. Je hebt een flinke reductie op CO2-uitstoot zonder dat je vergaand je hele huis hoeft te isoleren. Je bespaart ongeveer 50% aan aardgas en de warmtepomp werkt met je bestaande radiatoren in huis. Bovendien gaat een hybride warmtepomp goed samen met andere energiebesparende maatregelen zoals zonnepanelen. En hij levert ook nog eens een verbetering van één of twee energielabel stappen op voor je huis.

Wat is groenversnelling?

Door de toepassing van een hybride warmtepomp is er veel minder aardgas nodig. Als het restant aardgas ook nog eens wordt ‘vergroend’ dan is het duurzame effect nóg groter en wordt er gesproken van ‘groenversnelling’: de combinatie van een hybride warmtepomp met groen gas  waardoor de energievoorziening CO2-neutraal wordt als je ook gebruikt maakt van groene stroom.

Zijn er nadelen aan hybride warmtepompen?

Ja. Met een hybride warmtepomp verbruik je weliswaar de helft minder aardgas, maar je verbruikt wel meer elektriciteit waardoor de netto besparing tot 30% is. De combinatie hybride warmtepomp en zonnepanelen levert daarentegen veel meer besparing op. Ook is de aanschaf van een hybride warmtepomp relatief duur (ca. 5.000,- euro). Echter, dit wordt in de jaren van de levensduur terugverdiend. Daarnaast is de buitenunit die de warmte uit de buitenlucht haalt ook niet echt fraai en maakt deze geluid. Een goede installatie is daarom erg belangrijk. En er zijn nog weinig installateurs die een hybride warmtepomp kunnen installeren, maar het aantal gediplomeerde installateurs voor hybride warmtepompen neemt gestaag toe.

Meer weten over hybride warmtepompen en de installatie? Kijk dan eens op:
www.milieucentraal.nl
www.warmtepompplein.nl
http://bdho.nl/projecten/

Missie Energie

De energietransitie begint steeds meer te leven. Een ingrijpend proces dat ons allemaal raakt en de samenleving dwingt om de CO2-uitstoot te verminderen en klimaatneutraal te worden. Dat heeft grote gevolgen voor onze energievoorziening. Vast staat dat duurzame energie een onmisbare rol gaat spelen en ons gaan helpen om onze missie te volbrengen: een klimaatneutraal 2050.

KVGN

Missie Energie is een initiatief van KVGN, die de belangen behartigt van de Nederlandse gassector. Deze zet zich in voor de energietransitie en werkt samen met partijen die ook een bijdrage leveren aan de verduurzaming van onze energie. Het is werk in uitvoering waarbij niet één oplossing voor alle problemen bestaat en waarbij samenwerking essentieel is. Ieder vanuit eigen kracht en expertise maar wel met één gemeenschappelijk doel: een CO2-neutrale energievoorziening in 2050.

Ga naar KVGN.nl
Terug naar top